تلکس دولت بهار :: هواداران دكتر محمود احمدي نژاد: بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير
پنجشنبه، 18 تیر 1394 - 09:07     کد خبر: 91138

دولت بهار: ائتلاف اقتصادهاي نوظهور موسوم به «بريكس» چگونه مي‌تواند چالشي براي اقتصاد جهاني متكي به آمريكا باشد؟ بريكس در اقتصاد امروز جهان چه جايگاهي دارد؟ چشم‌انداز پيش‌ روي ايران براي پيوستن به اين بلوك اقتصادي نوظهور چگونه است؟

مشرق نوشت:

در زيربناي اقتصاد بين‌الملل تحولات قابل توجهي در حال شكل‌گيري و رخ دادن است و شاخصه‌هاي هژموني يا ابرقدرتي آمريكا -دست‌كم در حوزه اقتصاد- از سوي قدرت‌هاي نوظهور اقتصادي بيش از هر زمان ديگري به چالش كشيده مي‌شود. چين از يك سو بانك توسعه زيربنايي را با سرمايه اوليه 100 ميليارد دلاري راه‌اندازي مي‌كند و از سوي ديگر در قالب بريكس با همكاري روسيه و ديگر قدرت‌هاي نوظهور، افتتاح صندوق ذخيره يا صندوق پولي بريكس را با 100 ميليارد دلار سرمايه تصويب مي‌كنند. 

در حوزه انرژي نيز اتفاق مهمي رخ مي‌دهد. روسيه كه با تحريم‌هاي اقتصادي غرب پس از بحران اوكراين مواجه است و طبيعتا اين تحريم‌ها بدون معضل نبوده است؛ حالا طرح انتقال گاز به چين از مسير شرقي را روسيه تصويب كرده است و كانال مالي بين دو كشور براي تبادلات با ارزهاي دو كشور راه‌اندازي شده است. حالا صداي زنگ فروپاشي نظام اقتصادي مبتني بر پيمان برتون وودز و پس از آن صندوق بين‌المللي پول و بانك جهاني، بهتر شنيده مي‌شود.

زنگ خطر قدرت‌هاي نوظهور براي ابرقدرت رو به افول +تصاوير
مسيرهاي انتقال گاز روسيه به چين موسوم به مسير شرقي

اجلاس سال 2015 بريكس در مسكو و همزمان با واپسين روزهاي مذاكرات هسته‌اي برگزار مي‌شود و رئيس جمهور كشورمان نيز به عنوان ميهمان ويژه رئيس جمهور روسيه در اجلاس بريكس شركت و سخنراني خواهد كرد كه اتفاق بسيار مهمي ارزيابي مي‌شود. در حالي كه كشورهاي غربي در مذاكرات براي عدم لغو تحريم‌هاي ايران به سختي چانه‌زني و حتي تهديد مي‌كنند، در شرق اما قدرت‌هاي نوظهور ايران را براي حضور در جمع خودشان فراخوانده‌اند. همچنين مقامات روسيه صراحتا از عضويت ايران در سازمان همكاري‌هاي شانگهاي و بريكس پس از توافق هسته‌اي خبر داده‌اند. مشاور رئيس‌جمهور روسيه پيش از عزيمت دكتر روحاني به مسكو مي‌گويد كه الحاق ايران به سازمان همكاري‌هاي اقتصادي شانگهاي بر روي ميز است ولي اين الحاق مطمئناً بعد از برداشته شدن تحريم‌هاي شوراي امنيت انجام خواهد شد.؛ كه قطعا خبر خوبي براي آمريكا و شركايش نيست.

زنگ خطر قدرت‌هاي نوظهور براي ابرقدرت رو به افول +تصاوير
رئيس جهمور كشورمان ميهمان اختصاصي و ويژه اجلاس 2015 بريكس در مسكو خواهد بود

با ذكر اين مقدمه و با توجه به اهميت بريكس و حضور ويژه ايران در اجلاس 2015 اين سازمان، گزارش ويژه مشرق كه پيش‌تر به منظور معرفي اين سازمان و اهداف و چشم‌انداز آن منتشر شده بود، بازنشر مي‌شود.

"پنج حرف تازه" براي اقتصاد جهاني

نام بريكس (BRICS) از به هم پيوستن حروف اول نام انگليسي كشورهاي عضو اين گروه (برزيل، روسيه، هند، چين و آفريقاي جنوبي) تشكيل شد تا اقتصادهاي نوظهور جهان ائتلافي را تشكيل دهند كه در كمتر از 10 سال به يكي از قطب‌ها و قدرت‌هاي اقتصادي جهان تبديل شود. وجه تمايز كشورهاي بريكس، رشد پرشتاب اقتصاد آن‌ها و نفوذ در امور جهاني است؛ نيمي از جمعيت جهان و 28 درصد از ظرفيت اقتصاد جهاني را در اختيار دارد. بريكس امروز به اذعان اعضاي آن، حامي كشورهاي در حال توسعه و برقرار كننده تعادل و عدالت اقتصادي در جهان تحت سيطره نظام پولي و بانكي غربي است. 

زنگ خطر قدرت‌هاي نوظهور براي ابرقدرت رو به افول +تصاوير
نقشه كشورهاي بنيانگذار بريكس؛ قدرت‌هاي نوظهور اقتصادي جهان

ايده تشكيل بريكس به سال 2001 باز مي‌گردد كه چهار كشور برزيل، روسيه، هند و چين (BRIC) گفت‌وگوهاي مقدماتي را در حاشيه اجلاس شصت و يكم سازمان ملل آغاز كردند. اين گفت‌وگوها در سال‌هاي پس از آن و در پايتخت‌ها ادامه يافت تا اولين اجلاس رسمي بريكس در سال 2009 در يكاترينبورگ روسيه با حضور مقامات ارشد چهار كشور برگزار شد. از آن زمان، هر ساله اجلاس كشورهاي بريك برقرار بود تا در سال 2013 آفريقاي جنوبي نيز به جمع آن‌ها اضافه شد و «بريك» به «بريكس» تغيير نام داد. 

دستور كار گروه بريكس از ابتداي شكل‌گيري تا به امروز را بطور خلاصه مي‌توان اينگونه برشمرد: افزايش مبادلات تجاري بين كشورهاي عضو، تشكيل بانك توسعه و ذخيره ارزي در رقابت با بانك جهاني و صندوق پول، كاهش وابستگي اقتصادي به اروپا و آمريكا و ايفاي نقش در زمان بحران‌هاي اقتصادي براي نجات كشورهاي در حال ورشكستگي.

اجلاس‌­هاي گروه بريكس

اولين اجلاس گروه بريكس در 16 ژوئن 2009 در يكاترينبورگ روسيه با حضور لوئيس ايناسيو لولا داسيلوا، دميتري مدودف، منموهن سينگ و هو جينتائو به عنوان نمايندگان كشورهاي برزيل، روسيه، هند و چين برگزار گرديد. دومين اجلاس در سال 2010 در برزيل،سومين اجلاس در سال 2011 در چين، چهارمين در سال 2012 در هند، اجلاس پنجم در سال 2013 در آفريقاي جنوبي، و ششمين اجلاس در سال 2014 در برزيل برگزار شد. هفتمين اجلاس اين گروه نيز قرار است در مسكو آغاز شود.

زنگ خطر قدرت‌هاي نوظهور براي ابرقدرت رو به افول +تصاوير

توافقات اصلي در اجلاس‌­هاي بريكس

اين توافقات در مجموع 6 اجلاس گروه بريكس شامل روش‌هاي بهبود وضعيت اقتصادي و اصلاح نظام مالي جهان، برقراري روابط پولي و تجاري نزديك با يكديگر، ايفاي نقش موثر و بيشتر در امور اقتصادي جهان، افزايش مبادلات تجاري با يكديگر، همكاري ارزي، كاهش وابستگي به اروپا و ايالات متحده آمريكا، طرح تأسيس بانك توسعه جنوب-جنوب، تمركز زدايي از دلار، پيشبرد اقتصادهاي كلان خودموازي با درك و همياري كشورهاي خواستار توسعه، رشد بدون طرد، و راه حل هاي قابل اجرا است.

 

كشورهاي خواهان پيوستن به بريكس

هم اكنون كشورهاي اندونزي و تركيه به عنوان كانديداي عضويت كامل اين گروه پتانسيل مورد نظر را دارا هستند و كشورهاي آرژانتين، مصر، ايران، نيجريه و سوريه خواهان پيوستن به اين گروه هستند.

 

چرا بريكس مهم است؟

از زماني كه كشورها با مازاد توليد مواجه شدند تجارت نقش ممتازي در روابط كشورها ايجاد كرده است و اساسا بر اساس تئوري نسبي ريكاردو بعضا كشوري در توليد كالايي به چنان مهارتي رسيده كه كشورهاي ديگر درصورتي كه بخواهند آن كالا را توليد كنند بايد هزينه چندبرابر پرداخت كنند و بالعكس ممكن است كالاي ديگر در كشوري مشابه چنين نقشي را بازي كند. اينجاست كه تجارت و استفاده از مزيت نسبي كشورها امري پسنديده و مقرون به صرفه است.

«بريكس»؛ خط و نشان قدرت‌هاي نوظهور براي ابرقدرت رو به افول//// بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني +تصاوير
ميزان سرمايه‌گذاري كشورهاي عضو بريكس در بانك توسعه و صندوق ذخيره 

از سوي ديگر به‌دليل تنوع توليد كالاها و خدمات و توسعه‌يافتگي كشورها، امكان ايجاد ظرفيت خالي در كشورهاي توسعه‌يافته بسيار كم بوده در نتيجه برخي كشورهاي مذكور به‌دنبال بازارهاي جديد هستند. كشورهاي در حال توسعه ظرفيت خالي براي توليد و مصرف فراوان دارند ولي به‌دليل كمبود امكانات زيرساختي نه فرصت سرمايه‌گذاري براي آنها ايجاد مي‌شود و نه توليد انبوه و مصرف انبوه. در اين بين كشورهاي جديدي تحت عنوان كشورهاي نوظهور با به‌كارگيري همه ظرفيت‌هاي سياسي، مديريتي و اقتصادي توانسته‌اند از ساير كشورها فاصله بگيرند و با تجربه كردن نرخ‌هاي رشد اقتصادي دورقمي، همه نگاه‌ها را به سوي خود جلب كنند.

چين از جمله اين كشورهاست كه توانسته‌ طي چند سال گذشته ابتدا كشور آلمان و سپس در سال گذشته كشور ژاپن را پشت سر بگذارد و امروز جايگاه دومين اقتصاد جهان را پس از آمريكا كسب كند. البته با چنين روند و رشد شتاباني به‌زودي چين، آمريكا را نيز پشت‌سر خواهد گذاشت. پس از چين، هند، روسيه و برزيل و در نهايت آفريقاي‌جنوبي نيز چنين وضعيتي دارند؛ يعني با رشد شتابان در حال نزديك‌شدن به كشورهاي ثروتمند جهان هستند. اين كشورها اتحادي به نام گروه بريكس تشكيل داده‌اند. نكته قابل توجه كشورهاي بريكس پرجمعيت بودن آنها از يك طرف و از طرف ديگر داشتن منابع طبيعي و وسعت قابل توجه است و همچنين آنها داراي بالاترين رشد اقتصادي بين ساير كشورهاي جهان هستند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

پيشي‌ گرفتن رشد ناخالص داخلي كشورهاي عضو بريكس از شش كشور فرانسه، ايتاليا، انگليس، آمريكا، آلمان، ژاپن (G6)

در حال حاضر آنها در سازمان ملل با انتشار اعلاميه‌هاي مشترك درخصوص جلوگيري از استقرار انواع سلاح‌ها در فضا و عدم استفاده از نيروهاي نظامي در رابطه با پايگاه‌هاي فضايي همكاري‌هاي مشترك دارند. به هر حال هدف از ايجاد بريكس ارائه يك مدل همكاري اقتصادي مشترك در جهان است كه البته تاكنون در نتيجه همكاري بين كشورهاي مختلف جهان سازمان‌هاي مشابهي شكل گرفته است. اما ويژگي بريكس نسبت به سازمان‌هاي ديگر رشد پرشتاب اقتصادي اعضاي آن است. پيشرفت و ترقي و رسيدن كشورها به سمت قله‌هاي موفقيت دائمي نيست. بررسي‌هاي تاريخي نشان مي‌دهد كه در اعصار گذشته كشورهاي قدرتمندي بوده‌اند كه امروز ديگر نام آنها بين كشورهاي ثروتمند وجود ندارد و بالعكس كشوري مثل آمريكا كه تا حدود دو قرن پيش در جهان نامي از آن نبود امروز به تنهايي يك چهارم توليد ناخالص داخلي جهان را عرضه مي‌كند. تا يك دهه پيش ببرهاي آسيا الگوي كشورهاي درحال توسعه بودند ولي امروز كشورهاي بريكس الگوي كشورهاي در حال توسعه هستند.

 

نتيجه آنچه گفته شد اين است كه هيچ كشوري نمي‌تواند براي هميشه در قله اقتصادي باشد و در مقابل، كشورهاي جهان سوم اگر بخواهند مي‌توانند به قله‌هاي پيشرفت برسند؛ مهم استفاده از منابع انساني و منابع طبيعي كشورها در قالب الگوهاي اقتصادي مناسب است كه اين كار را كشورهاي بريكس طي حداقل دهه گذشته انجام داده‌اند و با اتكا به منابع و سرمايه داخلي و استفاده از فرصت‌هاي سياسي و اقتصادي خارجي توانسته‌اند از ديگر كشورها سبقت بگيرند و خود الگوي ساير كشورها شوند. نكته حائز اهميت بلوك جديد اقتصادي جهان يعني كشورهاي بريكس اين است كه آنها نه‌ تنها در شاخص‌هاي كلان اقتصادي با همديگر همسو هستند بلكه برخي از شاخص‌هاي سياسي و سياست‌هاي خارجي آنها نيز همسو است و تلاش گروهي براي حل‌ و فصل مناقشات سياسي جهان دارند كه از جمله آنها مواضع مشترك كشورهاي بريكس درخصوص تحولات سوريه يا پرونده برنامه صلح آميز هسته‌اي ايران است.

 

قدرت‌نمايي در مقابل آمريكا و اروپا

اعضاي بريكس هر چند كشورهاي نوپاي صنعتي هستند اما توانسته‌اند در چند سال اخير اهميت خود را به رخ آمريكا و كشورهاي اروپايي بكشند. اعضاي اين گروه اما برخلاف تصور برخي تنها به همكاري‌هاي اقتصادي بسنده نكرده‌اند. هر چند رشد پرشتاب اقتصادي اين كشورها ابتدا آنها را به هم پيوند داد، اما اعضاي اين گروه اكنون در تلاش هستند تا در معادلات سياسي جهان هم فعالانه‌تر عمل كنند. روسيه و چين دو عضو دائمي شوراي امنيت هستند و 3 عضو ديگر هم نامزد عضويت در اين شورا به حساب مي‌آيند. كشورهاي بريكس در نشست‌هاي خود خواستار نفوذ بيشتر اعضاي خود در شوراي امنيت سازمان ملل متحد شده‌اند و اين مسئله به خوبي هدف اين كشورها را براي بازي كردن نقشي پررنگ‌تر در مسائل بين‌المللي نشان مي‌دهد. سهم كشورهاي عضو بريكس از اقتصاد جهاني طي سال‌هاي اخير به سرعت افزايش پيدا كرده و انتظار مي‌رود اين روند همچنان ادامه داشته باشد. علاوه بر اين وزن ديپلماتيك كشورهاي بريكس هم در حال افزايش است و به همين خاطر گروه آنها را بايد تشكلي از كشورهاي راهبردي در سال‌هاي آينده دانست.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

آمار بانك جهاني از رشد اقتصادي و جمعيت كشورهاي بريكس؛

40 درصد از منابع مالي جهان، 15 درصد تجارت جهاني و 25 درصد توليد ناخالص داخلي طبق گزارش بانك جهاني در اختيار كشورهاي بريكس است.

"كنت شورتگن" در وبسايت "رازهاي نهان"، بريكس را در حال قدرت يافتني بيشتر و پايان دادن به سلطه­‌ي 400 ساله­‌ي غرب براي تعيين سرنوشت جهان دانسته و پيوستن كشورهاي رو به توسعه در آينده به اين گروه را يكي از اتفاقات مهم و تاثيرگذار سال­هاي آتي خوانده است. او در پايان، اين اتحاد اقتصادي را موجب شكل­گيري اتحاد بزرگ سياسي عليه بلوك غرب برشمرده است.

 

پس از بحران كريمه، گروه 8 در اقدامي تلافي­‌جويانه ضمن وضع تحريم بر ضد روسيه، اقدام به تعليق عضويت اين كشور در اين گروه كرد. اما روسيه از پاي ننشست و مواضع اخير برخي اعضاي گروه 20 حاكي از تاثير روسيه بر اعضاي اين گروه در مخالفت با سياست‌هاي آمريكا و متحدانش است. بيانيه­‌هاي اخير بريكس و برخي از كشورهاي عضو گروه 20 عليه تحريم‌­هاي ناعادلانه و تبعيضات غيرمنطقي نشان مي‌­دهد كه آمريكا و متحدانش نه راه پس دارند و نه راه پيش و با اقدامات متقابل غافلگيرانه از سوي پوتين مواجه شده‌­اند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

 

حمايت رهبران گروه بريكس از حقوق هسته‌اي ايران

رهبران كشورهاي عضو گروه بريكس در يكي از آخرين اقدامات خود بيانيه مشتركي نسبت به رسيدن به توافق در مذاكرات هسته‌اي وين ابراز اميدواري كرده و از حق ايران براي استفاده از انرژي صلح آميز هسته‌اي دفاع كردند.

در اين بيانيه آمده است: «گروه بريكس از نتايج مثبت مذاكرات بين نمايندگان ايران و كشورهاي عضو گروه 1+5 براي حل و فصل مسائل پيرامون برنامه هسته‌اي ايران استقبال كرده و اميدوارند كه طرفين بتوانند به توافق نهايي براي حل و فصل اين مسئله دست يابند».

 

نگراني بريكس در مورد بحران منطقه

رهبران بريكس در ششمين كنفرانس اين گروه، از برگزاري هر چه سريعتر كنفرانسي براي برقراري منطقه عاري از سلاح‌هاي كشتار جمعي، بخصوص سلاح هسته‌اي در منطقه خاورميانه حمايت كردند.

آنها همچنين ادامه ساخت و ساز شهرك‌هاي يهودي نشين در سرزمين‌هاي متعلق به فلسطينيان توسط دولت رژيم صهيونيستي را محكوم كرده و خواستار حل و فصل مسالمت آميز «مناقشه فلسطين-اسرائيل» شدند. علاوه بر اين، آنها از تشكيل دولت آشتي ملي در فلسطين نيز حمايت كردند.

ضمن اينكه به عقيده رهبران بريكس مناقشه به درازا كشيده شده در سوريه نيز بايد بدون استفاده از راه‌هاي نظامي حل و فصل شود و تاكيد كردند كه همه طرفين اين مناقشه بايد خشونت‌ها را متوقف كرده و امكان رساندن كمك‌هاي انسان دوستانه به مردم غيرنظامي سوريه را فراهم كنند.

رهبران 5 كشور همچنين از تشديد خشونت‌ها در كشورهاي مالي، آفريقاي مركزي، سودان جنوبي و الجزاير در قاره آفريقا ابراز نگراني شديد نمودند.

گروه بريكس در بيانيه پاياني نشست سران همچنين خواستار آغاز گفت‌وگوهاي همه جانبه در اوكراين به منظور كاهش وخامت اوضاع در مناطق شرقي اين كشور و حل و فصل مسالمت آميز بحران داخلي در اين كشور شدند.

 

تلاش اوباما و غرب براي انحلال بريكس

طي چند سال اخير، باراك اوباما-رييس جمهور آمريكا- تلاش بسياري را براي ايجاد شرايط انحلال بريكس و تبديل آن به يك سيستم مالي نو استعماري غرب وقف كرده است. از اين دست، مي­توان به مورد اخير بحران اوكراين اشاره كرد. بحران كريمه، پرده از نيات واقعي اوباما برداشت.

گروه 8 كه عضويت روسيه را به حالت تعليق درآورده، و بانك جهاني كه هم اكنون روسيه عضو آن است، هيچكدام توانايي ممانعت از تجارت آزاد و سياست­هاي اقتصادي مشترك را ندارند. اما پس از جنگ جهاني دوم، قدرت پنهاني بوجود آمده چون "كميسيون سه جانبه" و "بيلدربرگ" با به پايان آمدن امپراتوري مستعمرگرايانه انگليس، ترجيح دادند كه فقط يك قدرت دنيا را بدست گيرد و چه بهتر كه آن آمريكا باشد.

 

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير
آمريكا تلاش مي‌كند تا با ايجاد شكاف در «بريكس» از تبديل شدن آن به تهديدي براي نظام فعلي اقتصاد جهاني جلوگيري كند

يكي از طرح­‌هاي عمده سازمان سيا، حمايت از جدايي‌طلبان اين 5 كشور عضو بريكس است تا از منظر سياسي آنها را كاملا درگير كرده و تحت فشار قرار دهد. مثلا تمركز اين سازمان در پنجاب بر روي سيك­‌ها و در جنوب هند بر روي تاميل­‌ها كه خواهان استقلال هستند، مي‌­باشد. در آفريقاي جنوبي نيز، حزب "كيپ" خواهان تبديل "استان كيپ" به "جمهوري مستقل كيپ" هستند. اگر سرويس اطلاعاتي اين كشور منبع حمايت مالي اين حزب را ردگيري كنند، جاي پا سيا را در آن خواهند ديد. پس از افشاي شنود ديلما روسف و مقامات ارشد برزيل توسط آمريكايي­‌ها و وخيم شدن روابط طرفين، سه استان ريوگرانده دوسول، سانتا كاتارينا، و پارانا با تحريك سازمان سيا خواستار جدايي تحت نام "جمهوري پامپاس" شدند و دولت برزيل هم قدرتمندانه در مقابل اين سركشي ايستاده است. به هر حال، غرب به سركردگي آمريكا از هيچ تلاشي براي ضربه زدن به بريكس دريغ نمي­كند.

اما بايد توجه داشت كه به گفته­ بسياري از تحليلگران، اين اقدام بلوك رقيب به سركردگي آمريكا شروع يك بازي بسيار خطرناك براي آن است. روسيه، چين، و هند 3 قدرت بزرگ هسته­ اي هستند و برزيل هم به تازگي به جمع آنها پيوسته است. ناظران از اين عمل با عنوان "بازي كردن با دم شير" ياد كرده ­اند.

 

ايجاد ذخاير مشترك ارزي

دو سال قبل از اين، خبرگزاري رويترز به نقل از وزير امور خارجه روسيه اعلام كرد كه كشورهاي با اقتصاد نوظهور عضو گروه بريكس در نظر دارند در حاشيه نشست سران گروه 20 درباره ايجاد ذخاير مشترك ارزي هم انديشي كنند. سرگئي لاورف در توجيه اين ابتكار گفت كشورهاي با اقتصاد نوظهور عضو گروه بريكس به منظور محافظت از خود در برابر نوسانات بازار ارز در نظر دارند اين كار را انجام دهند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير
وزراي خارجه بريكس در اجلاس 2014

لاوروف كه اين سخنان را در يك كنفرانس خبري بيان مي­كرد و اين كنفرانس خبري به طور مستقيم از تلويزيون پخش مي‌شد تصريح كرد رهبران كشورهاي با اقتصاد نوظهور عضو گروه بريكس مي‌خواهند اهدافي را كه در "نشست دوربان" درباره آنها توافق كرده بودند به اجرا بگذارند. از جمله اين اهداف، مي­توان به ايجاد "بانك توسعه گروه بريكس" و ايجاد ذخاير مشترك ارزي اشاره كرد.

طبق آخرين توافق‌ها بانك جديد با سرمايه پنجاه ميليارد دلاري تاسيس شد و قرار شد كه هريك از كشورها سهمي مساوي در اين سرمايه‌­گذاري داشته باشد. رئيس دستگاه ديپلماسي روسيه در همين باره گفته بود كه هدف از ايجاد ذخاير مشترك ارزي بين كشورهاي با اقتصاد نوظهور عضو گروه بريكس، مقابله با نوسانات منفي بازار ارز و تاثيرات منفي آن بر اقتصاد اين كشورها است.

اين موضوع از آنجا اهميت بيشتري پيدا كرد كه با اعلام بانك مركزي آمريكا مبني بر متوقف كردن اجراي سياست تسهيل پول، شاهد تاثير بسيار منفي بر پول برخي از كشورهاي داراي اقتصاد نوظهور عضو گروه بريكس به ويژه هند و برزيل بوديم و شاهد اين امر كاهش ارزش روپيه و روبل در برابر دلار آمريكا از اول امسال تاكنون است.

از همين رو كشورهاي عضو گروه بريكس، براي آنكه ارزش پول ملي شان بيش از پيش كاهش پيدا نكند اكنون با انتشار اوراق قرضه در سطحي گسترده، پول هاي در دست مردم را جمع آوري مي­كنند. اين اقدام باعث شده است تا ذخاير ارزي اين قبيل كشورها تا حد زيادي ته بكشد اما براي جلوگيري از كاهش پول خود ناچار به انجام اين كار هستند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

كشورهاي عضو گروه بريكس، در نشست ماه مارس در دوربان آفريقاي جنوبي در باره اصل ايجاد بانك توسعه مشترك براي تامين سرمايه طرح هاي زيرساختي توافق كردند. اما نتوانستند درباره اينكه هر كشور بايد چه مقدار پول به اين بانك اختصاص دهد، توافق كنند.

 

بريكس و كشورهاي در حال توسعه

تغيير و تحولات سريع و شتابنده معادلات سياسي، اقتصادي و نظامي در دو سطح منطقه‌اي و بين‌المللي باعث شده است تا امروزه كشورها بنا به نيازها و ضروريات جايگاه خود در عرصه جهاني، به سوي همكاري و تعامل بيشتر حركت كنند. يكي از قويترين نمودهاي اين امر، تشكيل گروه بريكس است.

بي‌ترديد تعامل كشورهاي در حال توسعه با اين قدرت جديد سياسي - اقتصادي مي‌تواند در رشد و پيشرفت آنها تأثيرگذار باشد و در اين ميان، كشورهايي كه سعي در تحقق پيشرفت دارند يا به هر دليلي از راه يافتن و پيوستن به مجموعه و باشگاه صنعتي و اقتصادي دنيا بازمانده‌اند، مي‌كوشند تا با پيوستن و ملحق شدن به اين سازمان، نيازهاي اقتصادي خود را برآورده سازند.

در اين ميان، جهان عرب كه مجموعه‌اي از كشورهاي فقير يا در حال توسعه را در بر ‌مي‌گيرد، مي‌تواند با تنظيم سياست‌هاي اقتصادي و البته سياسي خود از منافع تعامل با اين بلوك جديد اقتصادي بهره‌مند شود. اما مسئله‌اي كه در اين بين مطرح مي‌شود، رويكردها و رفتارهاي سياسي هركدام از اين كشورها در تعامل با مسائل مختلف منطقه‌اي و بين‌المللي است كه مي‌تواند در پيوستن يا عدم پيوستن به اين نهاد بين‌المللي تأثيرگذار باشد.

اين امر، بيش از هرچيز در عين حالي كه كشورهاي در حال رشد را به روي آوري به اين گروه قدرتمند اقتصادي جديد تشويق مي‌كند، مي‌تواند آنها را از آن دور سازد. اين مسئله‌اي است كه در مواضع خود كشورهاي در حال رشد هم نمود دارد. براي مثال، مواضع عربستان سعودي در قبال تحولات سوريه يا ديگر رخدادهاي جهان عرب كاملا در تعارض با سياست‌ها و مواضع چين و روسيه است و در نتيجه عربستان و اقمار اين كشور در جهان عرب هرچند كه مي‌توانند روابط تجاري و در آينده سياسي خود را با بخشي از اين بلوك توسعه و گسترش بخشند، به همان اندازه هم از بخش ديگري از اين بلوك، فاصله مي‌گيرند و اين چه بسا در روند تصميم‌گيري مشترك كشورهاي عضو اين نهاد در قبال روابط با اين كشور نوعي تقابل ايجاد كند.

 

اختلاف‌نظر در صندوق بين‌­المللي پول

آمارها به تنهايي در مورد تاثير گروه بريكس در رشد اقتصاد جهان قضاوت مي‌كنند. ارتقاي قابل توجه سهم 5 كشور عضو گرو‌ه بريكس در غني‌شدن توليدات كره زمين از 16 تا 25 درصد و احتمال افزايش اين ميزان با درنظرگرفتن شرايط فعلي اروپا و ركود اقتصادي آمريكا بر هيچ‌كس پوشيده و پنهان نيست.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

شاخص‌هاي توسعه اقتصادي و انساني در كشورهاي بريكس

اصلي‌ترين نهاد‌هاي جهاني و در وهله نخست صندوق بين‌المللي پول، بعد از جنگ جهاني دوم و زماني‌ كه جامعه جهاني تحت‌تأثير كامل قدرت‌هاي ديگر اقتصادي قرار داشت، شكل گرفتند و امروز كشورهاي صاحب قدرت به راحتي حاضر به از دست دادن چنين جايگاهي نيستند. به همين خاطر از مدت‌ها پيش بر سر انتخاب رئيس جديد بانك جهاني كشمكش و جنجالي طولاني راه افتاده بود و ايالات متحده كه در ازاي سپردن رياست صندوق بين‌المللي پول به يك اروپايي، براساس يك توافق نوشته نشده در مورد انتخاب رياست بانك جهاني تصميم‌گيري مي‌كند، اين بار روي جيم يونگ‌كيم كره‌اي‌الاصل و استاد دانشگاه سرمايه‌گذاري كرده بود، در حالي‌ كه كشورهاي عضو بريكس خواهان برگزيده‌شدن انگوزي اكونجو ايويلاي نيجريه‌اي براي رياست بانك جهاني بودند. نهايتا كريستين لاگارد فرانسوي برگزيده شد.

 

پاشنه‌­ي آشيل بريكس و لزوم آسيب شناسي

به‌رغم مواضع اتخاذ شده از سوي كشورهاي عضو بريكس در نشست دهلي‌ نو، شك و ترديد‌ها در مورد انسجام و پيوستگي لازم اين گروه همچنان پا برجاست. اما اين واقعيت كه بريكس طي اين سال‌ها به ‌عنوان يك گروه مهم مشورتي در حوزه مسائل اقتصادي و سياسي جهاني عمل كرده، قابل انكار نيست. پيش‌بيني‌ها حاكي از اين است كه اقتصاد مشترك كشورهاي گروه بريكس تا سال 2035 ميلادي از 7 كشور صنعتي جهان هم سبقت خواهد گرفت.

گام گذاشتن در مسيري مشترك و ايفاي نقشي هماهنگ براي بريكس البته بدون مشكل هم نيست. كشورهاي بريكس با نابرابري اقتصادي روبه‌رو هستند و به همين خاطر ميانگين اميد به زندگي در آنها به ميزان قابل توجهي از گروه7 پايين‌تر است. همچنين كشورهاي عضو اين گروه هر چند جزو اقتصادهاي نوظهور به حساب مي‌آيند اما تفاوت‌هاي زيادي هم آنها را از هم متمايز مي‌كند. اين درست هما‌ن مانعي است كه حالا بريكس مي‌خواهد براي رسيدن به موفقيت بيشتر و نقش برتر در اقتصاد جهاني از سر راه خود بردارد. جيم اونيل كه براي نخستين ‌بار نام بريكس را به كار برد، در اين رابطه آفريقاي جنوبي را مهره‌اي همگون با 4 كشور ديگر نمي‌داند. او با ابراز تعجب از عضويت اين كشور در بريكس و نامشخص بودن دليل اين اقدام اعضاي اوليه، مي‌گويد: "اقتصاد آفريقاي جنوبي در مقايسه با اين كشورها كوچك است و درآمد ناخالص داخلي آن نيم درصد از دارايي جهان را تشكيل مي‌دهد". وي براي يكدست شدن بريكس تركيه، اندونزي، مكزيك، كره‌جنوبي، حتي عربستان سعودي و لهستان را بيشتر از آفريقاي‌جنوبي حائز شرايط مي‌داند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

اختلاف مواضع و منافع در صحنه بين‌الملل مانند انتخاب رئيس صندوق بين‌المللي پول، از جمله آسيب‌هاي بريكس است

درحالي‌كه گروه بريكس به‌عنوان 5 قدرت نوظهور اقتصادي، فرصتي براي هريك از اعضاي خود به‌منظور ايفاي نقش مهمي در صحنه بين‌المللي فراهم مي‌كند، يكي از چالش‌هاي پيش‌روي اين گروه، حفظ انسجام لازم ميان اعضاي آن خواهد بود. يكي از اين اختلاف‌نظرها به موضوع بانك توسعه بريكس مربوط مي‌شود كه در رابطه با آن اختلاف‌هاي آشكاري در مواضع، منافع و خط‌مشي كشورهاي عضو به چشم مي‌خورد. اعضاي اين گروه با توجه به ذخاير ارزي قابل توجه چين، نسبت به سلطه پكن روي اين بانك توسعه ابراز نگراني مي‌كنند. اين كشورها حتي در مورد انتخاب نامزد پيشنهادي خود براي رياست بانك جهاني هم در مورد يك كانديداي مشخص توافق نكردند و اين در واقع تكرار همان سناريويي است كه سال گذشته در مورد انتخاب كانديداي مشترك براي رياست صندوق بين‌المللي پول رخ داده بود. از منظر سياسي در سال گذشته ميلادي، حضور دسته‌جمعي اعضاي بريكس در نشست شوراي امنيت سازمان ملل فرصتي به‌منظور هماهنگ شدن مواضع آنها در مورد مسائل جهاني فراهم كرده بود اما يك بار ديگر گروه بريكس در اتخاذ مواضع يكسان درمورد حوادث ليبي و سوريه و بطور كل ژئوپليتيكي ناكام نشان داد.

گروه بريكس با وجود عضويت كشورهاي قدرتمند اقتصادي، به لحاظ سياسي يكدست نيست و براي نمونه، در حالي كه چين و روسيه از منظر تعامل با رخدادهاي جهاني اغلب موضع مشترك يا نزديك به هم دارند، كشورهاي ديگري نظير آفريقاي جنوبي و برزيل يا هند، متناسب با سيستم اقتصادي و سياسي خود كه بيشتر به سرمايه‌داري غرب نزديك است، مواضع متفاوتي با شركاي اقتصادي خود در قبال مسائل گوناگون اتخاذ مي‌كنند.

هرچند سازمان بريكس آينده اقتصادي و به تبع آن، سياسي مهمي را در پيش رو دارد، اما به همان اندازه شكننده هم هست، خاصه آنكه بخشي از اين بلوك يعني برزيل، هند و آفريقاي جنوبي، سيستم بازار آزاد و اقتصاد سرمايه داري ليبرال را به سياست اقتصادي چين ترجيح مي­دهند و از اين رو هم، كشورهاي در حال توسعه، براي تعامل با چنين نهادي، ‌بايد اولويت‌هاي خود را براساس همين ابعاد و زوايا سامان دهند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

مجله­‌ي فوربس در تاريخ 4 آگوست 2011 در مقاله­اي آماري به قلم "كنت راپوزا" در مقايسه­‌ي كشورهاي عضو بريكس با امريكا، آنها را كاملا به چالش كشيد و با ديدي سخره­‌آميز و كنايه­‌گونه، فاصله‌­ي پيشرفت اقتصادي, علمي و صنعتي آمريكا با آنها را زياد دانست.

در خيلي از حوزه‌هاي كليدي، كشورهاي بريكس در رقابتي استراتژيك به سر مي‌برند. در آسيا، هند و روسيه موانع قدرتمندي عليه سلطه‌طلبي‌هاي منطقه‌اي چين محسوب مي‌شوند. در سطح بين‌المللي روسيه، برزيل و هند خواهان ظهور يك سيستم چند قطبي جهاني كه آنها را به‌عنوان مجريان اصلي اين پروژه معرفي مي‌كند و همچنين افزايش تعداد كشورهاي عضو شوراي امنيت سازمان ملل هستند. برخلاف آنها چين درپي ايجاد يك جهان دو قطبي است كه اين كشور را نقطه مقابل ايالات متحده قرار دهد. با اين اوصاف، طبيعي است كه بريكس براي ايجاد نظم نوين جهاني و پايان بخشيدن به نفوذ آمريكا در شوراي امنيت، صندوق بين‌المللي پول و بانك جهاني، چالشي دشوار پيش روي خود خواهد داشت.

لذا، لازم است كه با مرتفع كردن اين موانع و مشكلات و ارائه راهكارهاي ظرفيت­مند، اين نقصان قابل توجه آسيب شناسي شود و از اين ممر، شاهد تكميل قدرت اين گروه در آينده باشيم.

 

اهداف 5 كشور عضو در بريكس

اهداف هند در بريكس: هند با ايجاد اتحادي در بين 5 كشور با تبادل تجربيات، توانسته به نتايج و پيشرفت خوبي برسد و اكنون به عنوان يك قطب تكنولوژي اقتصادي جهان در حال قدرت است.

اهداف چين در بريكس: چين به عنوان كشوري در حال توسعه، به دنبال شركاي جديد براي خود مي باشد. كشوري كه آمريكا و اروپا رقيب آن هستند و سعي دارند به نوعي توسعه اش را مديريت كنند. به همين خاطر چين به دنبال شركايي در راستاي ارتباطات خود مي گردد تا بتواند توسعه پيدا كند. لذا چين با كشورها تعاملاتي داشته و توانسته توسعه بيشتري پيدا و رشد خود را تسريع دهد و بازارهاي جديدي پيدا كند و شركاي جديدي در صحنه بين المللي داشته باشد. اين امر خود موفقيت بزرگي براي چين بوده است.

اهداف آفريقاي جنوبي در بريكس: آفريقاي جنوبي به دنبال توسعه يافتگي است و در شرايط فعلي سعي دارد در راستاي منافع ملي، توليد ناخالص داخلي و رشد اقتصادي، خود را توسعه داده و در صحنه بين المللي حضور داشته باشد. آفريقاي جنوبي آخرين عضو گروه بريكس است. يعني با توجه به موفقيت كشورهاي بريكس در صحنه بين المللي و توسعه‌ي كشور خود، آفريقاي جنوبي مايل به عضويت در اين گروه بود و با شرايطي كه در آفريقا داشت، توانست در اين گروه عضو شود.

اين امر موفقيت خوبي براي آفريقاي جنوبي بود. آفريقاي جنوبي بعد از عضويت در بريكس و تبادل با 4 كشور ديگر آن، توانسته در بخش سرمايه گذاري داخلي و رشد ناخالص توليد ملي و در بحث مديريت صادرات جهاني و بخش خصوصي سازي موفقيت داشته باشد. اين امر با توجه به آمار بانك جهاني، نشانگر روند رو به رشد و توسعه اقتصادي آفريقاي جنوبي است.

اهداف عضويت روسيه در بريكس: روسيه بعد از فروپاشي شوروي دچار سردرگمي اقتصادي بود. چون اقتصاد عامل فروپاشي شوروي شد و اقتصاد ورشكسته و فاسد دوران رژيم شوروي سابق، باعث شد روس‌ها بعد از فروپاشي شوروي سعي كنند با مشكلات باقي مانده از شوروي دست و پنجه نرم كنند.

بعد از فروپاشي شوروي، روسيه بدترين وضعيت اقتصادي را از نظر توليد داخلي داشت. مسكو از نظر جهاني و رقابت با اروپايي­‌ها و فشار اقتصاد جهاني بر روسيه، يك دهه مشكلات داشت، اما با تشكيل سازمان بريكس و عضويت 5 قطبي كشورها، روسيه جان تازه‌اي گرفت و توانست اين مشكلات را به تدريج كنار بگذارد و از تجربيات اين كشورها در ورود به جامعه تجارت جهاني بهره گيرد.

در اين حال روسيه با دارا بودن مواد خام، ذخاير نفتي، گازي و معدني و توانمندي تكنولوژي، با رويكرد تبادل اقتصادي و تجاري و فني توانست خود را وارد بازار جهاني كند و اصول تجارت را ياد گرفته و كشوري قدرتمند گردد. يعني هر چند روسيه از جي 8 ( به خاطر مسائل اوكراين ) اخراج شد، اما واقعيت اين است كه روسيه قدرتي جهاني است و مسئله اخراج، سياسي بود تا اقتصادي.

اهداف برزيل در بريكس: برزيل تا 30 سال پيش يكي ازبدهكارترين كشورهاي جهان بود، اما اكنون برزيل اكنون قدرت ششم اقتصاد جهان است. با توجه به سياست‌هايي حزب كارگر برزيل و مديريت دولت داسيلوا (رئيس جمهور قبلي برزيل)، اين كشور تبديل به يك كشور صنعتي و قدرت ششم اقتصاد جهان در سال 2013 شد و در واقع جاي انگليس را در رتبه بندي اقتصاد جهاني گرفت. در برنامه ريزي برزيل، مبارزه با فساد اقتصادي و فساد اداري يكي از اولويت ها بود.

بحث حمايت از توليد داخلي و ايجاد بنگاههاي زود بازده و ايجاد تعاوني هاي توليدي و كشاورزي از عمده كارهايي برزيل بود كه توانست با همكاري كشورهاي عضو بريكس انجام دهد. در واقع اكنون برزيل از لحاظ كشاورزي، دامداري، صنعتي و فني مهندسي يكي از كشورهاي بسيار قوي در جهان است و اين كشور در قالب سازمان بريكس توانسته جايگاهي براي خود پيدا كند.

تمركز كارشناسان غربي بر روسيه

جاه‌طلبي كشورهاي بريكس براي تغيير جهان فعلي در جهت برآورده كردن منافع آنها و افزايش نقش اعضاي اين گروه به اندازه تاثير ژئوپليتيكي اين كشورها حائز اهميت است. تلاش‌هاي روسيه از زمان شكل‌گيري اين گروه به‌منظور قراردادن بريكس در رقابت با ايالات متحده و كشورهاي صنعتي گروه هفت يك لحظه متوقف نشده‌اند. بسياري براين باور هستند كه شايد دولت مسكو تمايل چنداني براي حضور در نشست‌هاي گروه بريكس نداشته باشد ولي آن را به‌ عنوان راهي براي تحقق پروژه‌هاي نفوذ مسكو در مناطق جغرافيايي از دست رفته بعد از سقوط اتحاد جماهير شوروي مي‌بيند. به همين دليل خيلي از صاحب‌نظران اقتصادي اروپا بر اين عقيده هستند كه بايد با تشويق مسكو براي جدايي از گروه بريكس، از اين كشور به‌عنوان شريكي براي اتحاديه اروپا و تقويت ريشه‌هاي قدرت اين قاره استفاده كرد. برهمين اساس انتخاب مجدد پوتين را به‌عنوان فرصتي براي ايجاد تغييرات مي‌پندارند و معتقدند سياست‌هاي روسيه هرگز با الگوهاي آسيايي نظير چين و هند همگون نبوده و به‌رغم از دست رفتن وجهه جهاني دولت مسكو، خروج از بريكس به نفع اين كشور خواهد بود، اگرچه اين تلاش‌ها درحالي صورت مي‌گيرند كه بريكس همچنان به مبارزه با سياست‌هاي غربي نهادهاي مالي از جمله صندوق بين‌المللي پول و بانك جهاني و ماهيت دلار به ‌عنوان ارز رايج در مبادلات جهاني ادامه خواهد داد؛ چراكه بريكس سياست‌هاي آمريكا و كشورهاي غربي را در پاسخ به تحولاتي همچون انقلاب در كشورهاي عرب، عاملي براي بي‌ثباتي مي‌پندارد. در رابطه با سرعت چين در تبديل شدن به اقتصاد اول جهان، ايالات متحده دچار نگراني شديد شده و ترجيح مي‌دهد دولت هند را در جايگاه فعلي چين به ‌عنوان قدرت توسعه يافته در قاره آسيا ببيند.

چين كه بين اين پنج كشور، بزرگ‌ترين قدرت اقتصادي را به ‌خود اختصاص داده، خواهان موقعيتي بهتر نزد صندوق بين‌المللي پول و نقش مهم‌تر واحد پولي خود در تجارت جهاني شده و در واقع بريكس را فرصتي مناسب براي به مبارزه طلبيدن دلار و يورو مي‌داند. چين از بيشترين ميزان ذخاير ارزي به مبلغ 3200 ميليارد دلار برخوردار است و ذخاير هند و برزيل به‌ ترتيب 320 و 350 ميليارد دلار برآورده شده و روسيه 524 ميليارد دلار ذخاير ارزي در اختيار دارد. با وجود اين، احتمالات زيادي در مورد اينكه دولت مسكو از حقوق خاص برداشت خود از صندوق بين‌المللي پول به‌ منظور حمايت از كشورهاي بحران‌زده و گرفتار استفاده كند، مطرح شده است. كارشناسان اقتصادي روسيه معتقدند هرچند مسكو از بي‌ثباتي اروپا هيچ سودي نمي‌برد اما احتمال اينكه كرملين به ذخاير بانك مركزي مراجعه كند، بعيد خواهد بود و احتمالا ترجيح مي‌دهد براي انجام دخالت‌هاي مستقيم در اين عرصه از طريق صندوق بين‌المللي پول به كشورهاي ضعيف‌تر جنوب اروپا نظير يونان، اسپانيا و ايتاليا ياري رساند.

 

ظهور واحد پول بريكسو  و سلطه‌­ي بريكس

"پيتر كوئينگ" اقتصاددان سابق بانك جهاني و يكي از اعضاي تحريريه وبسايت صداي روسيه در تحليل خود، سناريويي را براي پايان سلطه­ي دلار آمريكا و يوروي اروپا و جايگزين شدن واحد پولي "بريكسو" به رشته تحرير درآورده است. او معتقد است كه با اعلام واحد پولي بريكسو، تا 24 ساعت تمامي مردم دنيا گيج خواهند بود، سپس احساس ترس و وحشت از آينده­ي نامعلوم دارند. 48 ساعت بعد، بازارهاي سهام غرب سقوط مي­كنند و براي مدت زمان نامعلومي بسته خواهند ماند تا بدينوسيله كمترين ضرر احتمالي از اين جريان را داشته باشند.

گروه بريكس (BRICS)؛ ائتلاف بزرگ اقتصادي قرن+فيلم و تصاوير///ويرايش////

با ظهور بريكسو، بسياري از شركت­ها به اين واحد پول روي مي­اورند و اين در حاليست كه بخش ديگر همچنان اعتماد خود را به دلار و يورو حفظ كرده و البته هر لحظه در واهمه از سقوط ابدي آن به سر مي­برند.

ارزش بازارهاي اقتصادي آمريكا صدها تريليون دلار است و همين امر مي­تواند پاشنه­ي آشيل اقتصاد و دلار آمريكا باشد. بريكس با رسمي شدن واحد پول بريكسو، زير پاي امريكا در بازارهاي جهاني را خالي كرده و عملا بزرگترين ضربه را به اقتصاد آن وارد خواهد كرد.

كوئنينگ در ادامه اظهار مي‌­دارد كه با ظهور اين واحد پولي بسياري از بانك‌­ها عقب نشيني كرده و عده­ي ديگر اقدام به تبديل واحد پول خود به بريكسو مي‌­كنند. غوغا و آشوبي كه در سطح جهاني در بانك‌­ها ايجاد مي­شود، مقامات را مجبور به تعطيل كردن بسياري از آنها مي­كند. مردم كه پول در دست ندارند، پس از 10 روز براي تهيه مواد غذايي و ديگر ملزومات به خيابانها مي­ايند، بانك‌­ها نيز دوباره باز مي­‌شوند اما با چند ساعت محدود فعاليت در روز.

وبسايت "رياليتي چك" با تاييد برآورد كوئنينگ، اين سناريو را كاملا حقيقي و بسيار محتمل مي­داند. اين وبسايت، آمريكا و اروپا را در انتظار بحراني بزرگ مي­بيند و در اين راستا به دو نمونه اخير يعني قوانين تازه­ي بستهي نجات اقتصادي بانك‌هاي اروپا و ورشكستگي بانكي قبرس اشاره مي­‌كند.

كوئنينگ مي‌­افزايد كه پس از يك ماه، كشورهاي ضعيف‌­تر منطقه­ يورو واحد پول خود را از يورو به همان واحد ملي بازمي‌­گردانند. با اين عمل و با ملي كردن بانك‌هايشان، انها قادر خواهند بود كه پول چاپ كنند. لذا، با تقويت اقتصاد داخلي از طريق نظام بانكداري ملي براي توليد و مصرف داخلي شاهد اشتغال‌­زايي و بازگشت اعتماد بنفس به مردم خود خواهند بود.

اين پايگاه تحليلي در تاييد اين پيش‌­بيني اينگونه مي­‌گويد: " با خروج بسياري از كشورها از منطقه­ يورو جهت احياي اقتصادي با تكيه بر همت ملي خود پس از بي‌­اعتمادي به روساي فاسد اتحاديه اروپا، صندوق بين‌­المللي پول، كميسيون اروپايي، و بانك جهاني به طرز قابل توجهي ضعيف خواهند شد و آنگاه دست به تحريم­‌هاي مختلف اما بي­اثر خواهند زد تا بازارهاي خيالي خود را تقويت و احيا كنند. بطور نمونه، مي­توان به آرژانتين پس از سقوط اقتصادي 2001 اشاره كرد.

گروه بريكس (BRICS)؛ ائتلاف بزرگ اقتصادي قرن+فيلم و تصاوير///ويرايش////

با ايجاد واحد پولي "بريكسو" براي كشورهاي بريكس، فروپاشي اقتصاد جهاني مبتني بر دلار آمريكا آغاز مي‌شود

شش ماه بعد، از ميان اسپانيا، ايتاليا، پرتغال، يونان، و ايرلند كه به واحد پول ملي بازگشته بودند، برخي خواستار ورود به بريكس و يا دست كم استفاده از واحد پولي بريكسو مي‌­شوند. در همين اثنا، ايران و ونزوئلا بعنوان دو عضو همراه بريكس آماده دريافت شوك اول اين گروه مي­‌شوند و واحد پول جديد آنها موجب جهش و حركت در رقابت با بسياري از كشورهاي تحت حمايت دلار و يورو مي­‌شود.

با گذشت يك سال از اعلام بريكسو، اندونزي و مالزي وارد گروه مي‌­شوند. فراغت از سوخت­‌هاي فسيلي موجب خلق دموكراسي اقتصادي شده و "استغناي غذايي" توسط بريكس شكل خواهد گرفت. اينجاست كه غرب در تعيين مواد غذايي در بازارهاي جهاني عاجز مانده و قيمت مواد غذايي در سطح جهاني كاهش خواهد يافت. فلذا، با توجه به كاهش مصرف مردم غرب به نسبت گذشته، تعديل صورت گرفته و كشورهاي غير غربي در سرتاسر جهان قادر به تهيه و مصرف مواد غذايي با قيمت بسيار مناسب خواهند بود.

در اينجاست كه اتحاديه اروپا قدرت بريكسو را مشاهد كرده و در اوايل 2015 خواستار ورود يورو بعنوان زيرمجموعه اين واحد پولي جديد مي­‌شود. در همين سال بورس نفت شانگهاي تريليون‌­ها بريكسو نه تنها از بريكس بلكه از كشورهاي وابسته به بريكس تجارت خواهد كرد. در پي آن، كشورهاي توليد كننده هيدروكربن به دلار، با مشاهده قدرت بريكسو سعي در ايجاد حصار امنيتي اقتصادي بلند مدت مي­كنند اما ديري نمي­‌پايد كه تجارت هيدروكربن به دلار، سقوط خواهد كرد. از سوي ديگر، با حمايت بريكس از ايران، ونزوئلا، مالزي، اندونزي، و مغولستان، اقتصاد اين كشورها ساليانه رشد 10 درصدي را شاهد خواهد بود.

از اين سال تا سال 2020، شاهد سلطه­ بريكسو بر دنيا و تاسي بر اين واحد پولي از سوي غالب كشورهاي دنيا خواهيم بود. در سال 2016، احترام به طبعيت و عدالت اجتماعي به شكل چشمگيري در فرهنگ­‌ها و آموزه‌­ها در مردم جهان تقويت خواهد شد.

كوئئينگ در پايان مقاله­ خود اينچنين مي‌­آورد: " سال 2020، سال درك ارزش‌هاي انساني خواهد بود. آري، بريكس كار خود را كرده است. طبيعت سالم و احترام به انواع موجودات زمين، اولويت رفتار انساني خواهد گرديد. خدمات بهداشتي و آموزشي به اوج خود مي­رسد. ديگر شاهد رشد اقتصادي خطي و قابل سنجش نخواهيم بود. تعادل اقتصادي در حدا اعلا بوده و بهبود سبك زندگي در اوج همدلي انسانها را شاهد خواهيم بود".

 

جمع‌­بندي

با توجه به آنچه به تفصيل بيان شد، در ابتداي جمع­‌بندي به 4 مشكل پيش روي اين گروه اشاره مي­‌كنيم كه در صورت رفع آنها، شاهد ظهور و دوام قويترين قطب اقتصادي و حتي سياسي جهان در دهه­ آتي خواهيم بود.

1. بعنوان مبحث اول بايد اين حقيقت را پذيرفت كه گروه بريكس عليرغم تفاوت­‌هاي گاهاً چشمگير از نقطه‌­نظر ديدگاه سياسي و اقتصادي، با سرعت قابل قبولي سعي در تبديل شدن به قطب قدرتمند اقتصاد جهان با بانك مستقل و توانا و دارا بودن زير مجموعه‌­اي بسيط متشكل از كشورهاي خواهان توسعه­ دارد؛ و اين نكته حائز اهميت است كه اگر به اين تفاوت­‌ها كه در اين نوشتار پيشتر به آن­ها اشاره شد توجه نشود، نمي­توان اميد چنداني تحقق هدف غايي اين گروه داشت.

2. مبحث دوم كه بايد به آن اشاره كرد، موضوع بانك توسعه­ اين گروه است. به اعتقاد موسسه­ "اقتصاد و سرمايه" آمريكا، بانك توسعه­ گروه بريكس كه با سرمايه 100 ميليارد دلاري خواهان شروع به كار است، در دهه­ آينده قادر به اعطاي وام‌هاي 5 تا 10 ميليارد دلاري خواهد بود؛ و اين رقم فاصله فاحشي با وام 32 ميليارد دلاري كه بانك جهاني سال اخير اعطا كرد دارد.

3. مسئله سوم، مشكلات اقتصادي اعضاي اين گروه است. در حال حاضر هند با رهبري "نارندرا مودي" براي ايجاد اصلاحات اقتصادي در كشورش به شدت تحت فشار است. اين رشد اقتصادي در كشورهاي برزيل، روسيه، و آفريقاي جنوبي با چالش بيشتري روبرو است. چين هم با اينكه اقتصاد بلوغ يافت‌ه­اي دارد، اما با بدهي رو به رشد و عارضه­ "بانكداري در سايه" و "ظرفيت مازاد" دست و پنجه نرم مي­كند.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

4. چهارمين مبحث، مسئله­ مربوط به آفريقاي جنوبي است. از نظر موسسه­ "گلدمن ساكس" و كارشناسان بزرگي چون جيم اونيل، 4 كشور اول گروه بريكس در شمار 10 كشور برتر اقتصادي جهان قرار دارند اما آفريقاي جنوبي با توجه به رتبه 33، گزينه مناسبي و درخوري براي عضويت در اين گروه نمي­باشد. داستان جايي مشكل‌­تر مي‌­شود كه با توجه به ورود بريكس به فاز استفاده از همه ابزارها براي نيل به هدف، اين گروه مدتي است كه بعنوان پرچم­دار جديد اقتصاد جهاني شناخته شده و در صورت عملكرد ضعيف و يا پس كشيدن از مواضع خود، زياني غير قابل جبران خواهد داشت؛ و هم از اين روست كه وجود آفريقاي جنوبي بعنوان يكي از ستون­‌هاي اين گروه كه ناموزون هم هست، محلي از اعراب نداشته و قابل اطمينان نيست و آن را راهكاري جدي بايد!

پايگاه اينترنتي معتبر Investopedia معتقد است كه هم اكنون بسياري از شركت­‌ها با توجه به موفقيت آتي اين گروه، آن را يك فرصت بزرگ دانسته و آمادگي خود را براي همكاري اعلام كرده‌­اند. اين پايگاه اينترنتي به نقل از كارشناسان بزرگ تا سال 2050 بريكس را ثروتمندتر از همه كشورهاي ثروتمند دنيا مي‌­داند.

علاوه بر اين، مجله تايم آمريكا قويا معتقد است كه ممكن است خط و نشان‌­هاي فعلي گروه بريكس هم اكنون كوچك و غير قابل تهديد به شما رود، اما در آينده‌­اي نه چندان دور بايد منتظر اين باشيم كه آمريكا به حسرت نشسته و قدرت جهاني اين گروه را نظاره مي‌­كند.

كشور ما نيز، با توجه به سبقه­ و عملكرد منفي آمريكا و بلوك تحت امرش (شامل اروپا، بانك جهاني، و صندوق بين­المللي پول) در بلوكه كردن پول به دلايل سياسي و خلق كامل فضاي بي­اعتمادي، و تاسي بر ضرب المثل «تكيه بر ديوار شكسته ...»، لازم است كه نزديكي به گروه بريكس -كه بالاخص در اخرين نشست خود تاكيد بر حمايت از كشورهاي جهان دومي و جهان سومي داشته­اند- را به مثابه فرصتي مغتنم شمرده و با الگوگيري از تلاش و سماجت آفريقاي جنوبي در پيوستن به بريكس، وارد بلوك اقتصادي مورد اعتمادتري گردد كه دست كم طي دهه‌­هاي اخير بر خلاف بلوك رقيب، مولفه‌­ها و نشانه‌­هاي اعتماد را بوجود آورده و چراغ سبز دوستي و همكاري را زده­ است. موقعيت ژئوپولتيك ايران نيز يكي ديگر از ابزار پرتاب به سكوي موفقيت در كنار اين گروه است.

بريكس؛ «پنج حرف» تازه قدرت‌هاي نوظهور براي اقتصاد جهاني + تصاوير

كارشناسان پيش‌بيني كرده‌اند دهه آينده، دهه بريكس خواهد بود

اكنون با توجه به بحران اوكراين، روسيه از جي 8 اخراج شد و روس‌ها براي جايگزيني حتما دنبال سازماني هستند كه مستقل‌تر باشند و بتوانند نقش بيشتري (نه به عنوان مهمان) در آن داشته باشند. اين امر براي روس‌ها خيلي مهم است.

برزيلي ها مي‌خواهند كه نقش مستقل‌تري داشته و در سايه آمريكا زندگي نكنند. چين هم به عنوان مدعي قدرت جهاني با توجه به حجم معاملات جهاني و بودجه و ذخاير ارزي خود، مي‌خواهد حرفي براي گفتن داشته باشد. اگر اين مجموعه توانمند را كنار هم بگذاريد، بريكس مي تواند به عنوان قطب جهاني جديد فعال شود.

كشورهاي بريكس سعي دارند به نوعي پايه اصلي نظام اقتصاد جهان را طراحي كنند. يعني سران بريكس بيشتر به دنبال نظام اقتصادي جديدي هستند تا در جهت مديريت جهاني اقتصادي و مبارزه با زياده خواهي هاي آمريكا و اروپا از آن بهره ببرند. اين گروه كه در حال حاضر تقريبا نيمي از جمعيت حال حاضر دنيا و يك‌ پنجم كل اقتصاد جهاني را در اختيار دارد، عزم خود را به ‌منظور بازسازي ساختار اقتصادي و مالي جهان جزم كرده‌­اند.

به نظر بسياري از تحليلگران، بريكس همه مشكلات پيش رويش را رفع خواهد نمود و دهه آينده دهه بريكس خواهد بود. در حال حاضر بريكس سعي دارد كه ساختار سازي كرده و اعضاي موثر خود را تقويت و در داخل سازمان دهي و نظم دهي كند و تمام اهرم‌هاي لازم را در دست داشته باشد تا بتواند كم كم ظهور كند. بدون شك، رقابت سنگين بوده و رقابت اقتصادي، رقابت سياسي را هم به دنبال خواهد آورد.

با همه­ اين اوصاف و با عنايت به شواهد و قرائن، پيش­بيني مي­شود كه با رفع اختلاف نظرات سياسي و رياستي اين 5 عضو كه در بالا مورد بررسي قرار گرفت، و با در نظر گرفتن احتمال قوي عضويت دائم برزيل، هند، و آفريقاي جنوبي در شوراي امنيت و تسلط بر كانون­‌هاي اقتصادي و سياسي جهان، و همراه كردن كشورهاي جهان دومي با خود، اين گروه بريكس باشد كه تعيين كنندهي معادلات اقتصادي و سياسي بين­‌المللي آينده گردد. همچنين با عنايت به احتمال تعبير صحيح برآورد و پيش­‌بيني‌­هاي پيتر كوئنينگ، لزوم پيشرفت اين گروه بيشتر احساس مي­‌شود.

منابع:

 

http://time.com/3010636/brics-us-dollar-new-development-bank-summit-contingent-reserve-arrangement/

http://www.narendramodi.in/sixth-brics-summit-fortaleza-declaration/

http://www.investopedia.com/terms/b/bric.asp

http://www.marketwatch.com/story/why-are-the-brics-starting-a-bank-and-9-more-faqs-2014-07-21

http://blogs.wsj.com/briefly/2014/07/21/5-things-to-know-about-the-new-brics-bank/

http://www.time2changenigeria.com/the-secret-behind-the-brics-supercharge-towards-global-dominance-and-economic-growth-in-partiular-china-and-what-nigeria-and-africa-can-learn/

http://www.secretsofthefed.com/brics-economic-alliance-creates-plan-for-new-political-alliance/

http://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2011/04/08/usa-vs-the-brics-not-third-world-america-yet/

http://www.presstv.com/detail/2014/05/07/361703/us-concocts-risky-method-to-smash-brics/

http://fararu.com/fa/news/198849

http://www.zerohedge.com/news/2014-03-26/how-brics-just-kicked-out-g-7-out-g-20

http://www.hamshahrionline.ir/details/166312

http://future.wikia.com/wiki/BRIC_war

http://voiceofrussia.com/2013_10_10/What-will-happen-to-global-economy-if-BRICS-announce-launch-of-new-currency-Bricso-II-7859/

http://www.hamshahrionline.ir/details/132358

http://www.thefiscaltimes.com/Articles/2013/04/23/The-Coming-Challenge-to-US-Economic-Dominance

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930501001590

 

http://thebricspost.com/putin-ratifies-brics-reserve-pool-china-gas-pipeline/#.VZ2WCfl4TX5

برگشت به تلکس خبرها